De Omgevingswet vraagt om méér dan nieuwe regels
De grootste uitdaging van de Omgevingswet zit niet in het omgevingsplan. De echte opgave zit in de manier waarop gemeenten samenwerken.
Gemeenten staan voor grote maatschappelijke opgaven. Woningbouw, energietransitie, klimaatadaptatie en een gezonde leefomgeving vragen om samenwerking over de grenzen van teams, afdelingen en organisaties heen. De Omgevingswet ondersteunt die beweging, maar maakt ook zichtbaar waar de samenwerking nog schuurt.
Veel gemeenten investeren terecht veel tijd in het omgevingsplan en andere instrumenten. Maar de grootste winst van de Omgevingswet zit niet in de regels. Die zit in de manier waarop mensen samenwerken, keuzes maken en gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor maatschappelijke opgaven.
En precies daar ligt mijn kracht. Ik help gemeenten om die beweging daadwerkelijk vorm te geven.
Van wet naar dagelijkse praktijk
De instrumenten van de Omgevingswet zijn inmiddels grotendeels bekend. De uitdaging zit nu in de dagelijkse praktijk.
Hoe zorg je ervoor dat beleid, vergunningverlening, toezicht, projecten en beheer elkaar vanzelfsprekend weten te vinden?
Hoe maak je integraal werken meer dan een ambitie op papier?
Hoe geef je medewerkers ruimte én richting?
Hoe zorg je dat bestuur, management en uitvoering vanuit hetzelfde doel samenwerken?
Dat zijn de vraagstukken waar ik graag aan werk. Ik zie de Omgevingswet niet als een juridisch vraagstuk, maar als een organisatievraagstuk. Een verandering die vraagt om andere manieren van samenwerken, andere gesprekken en soms ook andere keuzes.
Ik ondersteun gemeenten onder andere bij:
- organisatieontwikkeling binnen het fysieke domein;
- de implementatie van de Omgevingswet als veranderopgave;
- het versterken van integraal werken;
- samenwerking tussen beleid, uitvoering en bestuur;
- teamontwikkeling en leiderschap;
- tijdelijke management- en adviesopdrachten;
- strategische sparring voor managers, directie en programmaleiders;
- complexe veranderopgaven waarbij samenwerking centraal staat.
Steeds met hetzelfde doel: zorgen dat mensen elkaar weer weten te vinden en samen verder kunnen.
Waarom juist het fysieke domein
Het fysieke domein is de plek waar maatschappelijke opgaven samenkomen. Hier raken beleid, uitvoering, bestuur en inwoners elkaar iedere dag. Juist daardoor vraagt dit domein om professionals die verder kijken dan processen en regelgeving.
Door mijn ervaring binnen verschillende gemeenten ken ik de dynamiek van het fysieke domein van binnenuit. Ik werkte onder meer aan de implementatie van de Omgevingswet, de ontwikkeling van omgevingsplannen, beleidsontwikkeling, organisatievraagstukken en de samenwerking tussen bestuur en organisatie.
Ik begrijp hoe gemeenten werken, hoe bestuurlijke keuzes doorwerken in de organisatie en hoe samenwerking bepalend is voor het succes van een verandering. Daardoor kan ik snel aansluiten, verbanden leggen en beweging creëren.
Iedere gemeente is anders. Daarom geloof ik niet in standaardtrajecten.
Ik begin met luisteren. Ik kijk naar de samenwerking, de rollen, de patronen en de onderlinge verhoudingen. Ik stel vragen die helpen om de kern van een vraagstuk zichtbaar te maken.
Soms zit de oplossing in een proces. Soms in een gesprek. Soms in het opnieuw helder maken van rollen en verwachtingen.
Door mijn systemische blik zie ik vaak snel waar energie weglekt en waar juist kansen liggen om beweging te creëren. Geen dikke rapporten die in een la verdwijnen, maar praktische stappen die mensen zelf verder helpen. Want duurzame verandering ontstaat pas wanneer mensen zelf eigenaar worden van de beweging.
Zo kun je mij inzetten
Je kunt mij onder andere inschakelen als:
- strategisch adviseur Omgevingswet;
- adviseur organisatieontwikkeling;
- interim teammanager binnen het fysieke domein;
- sparringpartner voor management of directie;
- programmabegeleider;
- critical friend bij complexe veranderopgaven.
Of gewoon wanneer je merkt dat de organisatie wel wíl veranderen, maar de beweging nog niet op gang komt.
Werk je aan de implementatie van de Omgevingswet? Wil je de samenwerking binnen het fysieke domein versterken? Of zoek je een onafhankelijke sparringpartner die helpt om complexe organisatievraagstukken terug te brengen tot de kern? Ik denk graag met je mee.
Ik heb met Hilde samengewerkt aan de voorbereiding op de Omgevingswet en waren samen verantwoordelijk voor de eerste fase van de nazorg na de inwerkingtreding. Hilde heeft hierbij op meerdere fronten een waardevolle bijdrage geleverd.
Wat haar echt onderscheidt, is haar aandacht voor de menselijke kant van verandering. Ze benadrukte steeds dat procesverbetering niet alleen draait om ‘blauwe’ structuren, maar juist ook om cultuur, houding en gedrag. Ze gelooft dat goede samenwerking niet zonder goede relaties kan en dat er ook ruimte moet zijn voor humor en werkplezier.
Ze was voor mij en voor anderen een positief-kritische spiegel. Iemand die helpt om stil te staan bij de vraag: zijn we met de juiste dingen bezig, op de juiste manier? Ik heb de samenwerking met haar als zeer prettig én verrijkend ervaren, en gun elke organisatie iemand als Hilde in het team.
Van voldoen aan de wettelijke (technische) verplichtingen, naar een organisatie die daadwerkelijk op eigen kracht kan draaien met een eigengemaakte Omgevingswet. De onderdelen van de motor lagen er, maar wij misten bij de gemeente Urk de monteur die deze bij elkaar zou brengen. Hilde heeft het afgelopen jaar deze rol voor ons vervuld. Met enthousiasme, humor en een stuk broodnodig pragmatisme heeft zij ons de laatste puzzelstukjes aangereikt om de verdieping te vinden in de instrumenten en deze aan elkaar te knopen.
Hilde heeft een doortastende persoonlijkheid waarmee zij het kaf van het koren kan scheiden als het gaat om werkprocessen. Ik ervaarde al snel dat Hilde haarfijn doorhad wat wel en niet zou werken voor onze organisatie. Daarbij put zij uit een breed scala aan ervaringen bij gemeenten, bestaande voorbeelden (want we moeten vooral niet zelf het wiel uitgaan vinden), een enorm netwerk van deskundigen door heel Nederland en een goede dosis mensenkennis. Haar boodschap was duidelijk: “Ik ga straks weg, en dan moeten jullie het zelf kunnen”; en het resultaat ook. Hilde heeft ons voorzien van structuur, de middelen en een netwerk om de instrumenten van de Omgevingswet, met name het omgevingsplan, de komende jaren vorm te geven. Onze motor draait.
Ik heb Hilde in twee rollen leren kennen: ten eerste als gemeenteraadslid en lid van de raadswerkgroep Omgevingswet van de gemeente Leusden en ten tweede als opdrachtgever voor de training Vaardigheden Omgevingstafel. In beide rollen heb ik Hilde ervaren als een constructieve, oplossingsgerichte partner, die haar stevige inhoud van de materie combineert met een praktische, menselijke werkstijl. Zij is goed toegankelijk, duidelijk, denk out-of-the-box, zoekt naar ‘wat wel kan’ en weet goed de brug te slaan tussen politieke processen en praktische uitvoering. Hilde schakelt makkelijk tussen hoofdlijnen en details. Dit maakte de samenwerking met Hilde voor mij tot een groot plezier.
Hilde heeft ruim een half jaar het ontwikkeltraject van het team ruimtelijke kwaliteit in de gemeente Nieuwegein begeleid. Doel van het traject is om de samenwerking in projecten te versterken en de profilering van het team te versterken. Ook heeft ze mij als teamleider gecoacht op een heldere rolneming. Hilde heeft een opgewekte, down to earth aanpak waarmee ze het team in beweging heeft gebracht om zelf aan de slag te gaan met andere verhelderen van de werkprocessen, openstaan voor feedback en nieuwe vorm geven aan overleg. Dat doet ze door tips en feedback te geven, de juiste vragen te stellen en verschillende creatieve werkvormen in te zetten. Ik vond het fijn samenwerken door haar open en constructieve houding.